Burhan Özfatura: İzmir’de iki dönem iz bırakan belediye başkanı

Ahmet Taş | Bizi Unutma

İZMİR, TÜRKİYE — Burhan Özfatura, İzmir’de büyükşehir belediyeciliğinin kurumsal kimlik kazandığı yıllarda iki ayrı dönem başkanlık yapan; maliye, şehircilik ve siyaset hattında iz bırakan bir kamu insanıydı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin aktardığı bilgilere göre 1943 doğumlu Özfatura, 21 Eylül 2026’da Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi’nde 83 yaşında yaşamını yitirdi; 23 Eylül’de Balçova Niyazi Uğur Camii’nde düzenlenen törenin ardından Karabağlar’daki Paşa Köprüsü Kabristanı’nda toprağa verildi.

Maliye kökenli bir kamu yöneticisi

Burhan Özfatura, 1943 yılında Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde doğdu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden 1964 yılında mezun oldu. Biyografik kayıtlara göre Maliye Bakanlığı’nda hesap uzman muavini olarak kamu görevine başladı, daha sonra hesap uzmanı oldu ve 1966’da İzmir Grubu’na tayin edildi.

Özfatura’nın kamu maliyesi alanındaki birikimi, onun siyaset ve belediyecilik çizgisinin ayırt edici unsurlarından biri oldu. Yerel yönetimde yalnızca siyasi bir figür olarak değil; bütçe, planlama, yatırım ve kurumsal yönetim başlıklarında teknik yönü öne çıkan bir isim olarak anıldı.

Akademi, danışmanlık ve ekonomi çalışmaları

Özfatura’nın kariyerinde kamu bürokrasisi kadar akademi ve danışmanlık da yer tuttu. Biyografik kayıtlarda, Dokuz Eylül Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nde görev yaptığı; ücret sistemleri konusunda yüksek lisans, işgücü planlaması konusunda doktora çalışması yaptığı aktarılıyor.

Turgut Özal öncülüğünde uygulanan 24 Ocak Kararları sürecinde vergi uzmanı olarak görev alan Özfatura, daha sonra yeminli mali müşavirlik yaptı. Çeşitli ekonomik ve sosyal organizasyonlarda görev üstlendi. Belediye başkanlığı sonrasında da kamuoyuyla bağını koparmadı; köşe yazılarıyla ekonomi, siyaset ve şehir meseleleri üzerine görüşlerini paylaşmayı sürdürdü.

İzmir’de ilk büyükşehir döneminin başkanı

Özfatura’nın İzmir açısından tarihsel önemini belirleyen ana başlık, kentin büyükşehir belediyesi yapısına geçtiği ilk yıllarda başkanlık yapmasıydı. 1984’te İstanbul, İzmir ve Ankara’da büyükşehir belediyesi kurulması kararlaştırıldı; aynı yıl büyükşehir belediyelerinin görev tanımları belirlendi. 25 Mart 1984 yerel seçimlerinde Burhan Özfatura anakent belediye başkanı seçildi.

Dokuz Eylül Üniversitesi’nde hazırlanan akademik çalışmalarda Özfatura dönemi, İzmir belediyecilik tarihinde önemli bir geçiş evresi olarak değerlendiriliyor. Bu dönem, klasik belediye anlayışından büyükşehir belediyesi modeline geçişin İzmir’deki ilk uygulama yıllarını temsil etti.

İlk dönem: imar, ulaşım ve altyapı hamleleri

1984-1989 arasındaki ilk başkanlık dönemi, İzmir’in yeni büyükşehir modeline uyum sağlamaya çalıştığı yıllardı. Bu dönemde İzmir İmar Yönetmeliği kabul edildi, nazım imar planı revizyonları yapıldı, sabit ve dar gelirliler için toplu konut alanları açıldı.

Altyapı hizmetlerinin koordinasyonu için AYKOME, ulaşım alanında ise UKOME kuruldu. Büyük Kanal Projesi, Meles projeleri, Işıkkent ve Gökdere alanlarına ilişkin çalışmalar, sinyalizasyon sistemi, köprülü kavşaklar, çok katlı otoparklar, ulaşım master planı, çöp döküm alanlarının düzenlenmesi ve cam kumbaralarının yerleştirilmesi bu dönemin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

İkinci dönem ve tamamlanan projeler

Özfatura, 1989 seçimlerinde görevi Yüksel Çakmur’a bıraktı. 1994-1999 yıllarında ise ikinci kez İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini üstlendi. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Özfatura, 1984’te ANAP’tan, 1994’te ise DYP’den İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi.

İkinci dönem, yeni başlangıçlardan çok önceki yıllarda temeli atılan büyük kent projelerinin devamı ve tamamlanması üzerinden değerlendirildi. Toplu konut projeleri, Büyük Kanal Projesi, raylı sistem ve imar planı çalışmaları bu dönemin ana gündemleri arasında yer aldı.

Tartışılan kararlar ve kalıcı miras

Özfatura’nın belediyeciliği, İzmir’de destekleyenleri kadar eleştirenleri de olan bir dönem olarak hatırlandı. Bazı uygulamaları altyapı ve şehircilik açısından önemli adımlar olarak görülürken, bazı projeler kamuoyunda tartışmalara neden oldu.

Bu tablo, Özfatura’nın şehir hafızasındaki yerini daha gerçekçi biçimde gösteriyor: O, yalnızca övgülerle anılan bir belediye başkanı değil; kararları tartışılan, fakat İzmir’in büyükşehirleşme sürecinde etkisi inkâr edilmeyen bir yönetici oldu. Kentin imar, ulaşım, altyapı ve çevre politikalarında bıraktığı iz, bugün hâlâ İzmir belediyeciliği tartışmalarında referans verilen başlıklardan biri olarak duruyor.

İzmir’den son yolculuğuna uğurlandı

Özfatura için Balçova Niyazi Uğur Camii’nde düzenlenen cenaze törenine ailesi, yakınları, siyaset ve kent yaşamından isimler ile çok sayıda seveni katıldı. Cenaze namazının ardından Özfatura’nın naaşı Karabağlar’daki Paşa Köprüsü Kabristanı’nda toprağa verildi.

Burhan Özfatura’nın hayat hikâyesi, Türkiye’de bürokrasi, akademi, siyaset ve yerel yönetimin kesiştiği bir çizgiyi temsil ediyor. Maliye kökenli bir kamu görevlisi olarak başladığı yolculuk, İzmir’in iki ayrı dönem belediye başkanlığına, ardından ekonomi yazıları ve sosyal çalışmalarla süren bir kamu hayatına uzandı. Onu şehir hafızasında özel kılan da bu çok katmanlı iz oldu: İzmir’in dönüşüm yıllarında görev alan, kararlarıyla tartışılan, projeleriyle hatırlanan ve yerel yönetim tarihinde kendisine ayrı bir yer açan bir isim.

BiziUnutma.com