Şehit Astsubay Esma Çevik’in hayatı, görevi ve unutulmayan mirası

Ahmet Taş | Bizi Unutma

ŞIRNAK, TÜRKİYE — Türkiye’nin sayılı kadın bomba imha uzmanlarından Jandarma Astsubay Üstçavuş Esma Çevik, Şırnak’ın İdil ilçesinde tespit edilen el yapımı patlayıcıya müdahale ederken 30 yaşında şehit oldu.

Hukuk eğitimi yerine askerliği seçen, gönüllü olarak komando ve patlayıcı imha eğitimlerine katılan Çevik’in adı bugün Gabar’daki petrol sahasında, Bayrampaşa’daki bir parkta ve çeşitli kamu tesislerinde yaşatılıyor.

Bayrampaşa’da başlayan hayatı

Esma Çevik, İstanbul’un Bayrampaşa ilçesinde büyüdü. Çocukluk ve gençlik yıllarının önemli bir bölümü Altıntepsi Mahallesi’nde geçti. Annesi Nebahat Gözüaydın ve kız kardeşleri Elif ile Esra’yla güçlü bir aile bağı kuran Çevik, öğrencilik yıllarında başarılı ve sorumluluk sahibi kişiliğiyle tanındı.

Ailesinin basına yansıyan anlatımına göre lise yıllarında derslerindeki başarısıyla öğretmenlerinin dikkatini çeken Çevik, arkadaşları arasında da yönlendirici ve kararlı kişiliğiyle öne çıktı.

Üniversite sınavında hukuk fakültesini kazanan Çevik, şehir dışındaki okuluna bir dönem devam etti. Ancak ailesinin ekonomik şartlarını göz önünde bulundurarak eğitim hayatına farklı bir yön vermeye karar verdi.

Hem yatılı eğitim görmek hem de mezuniyetinin ardından ailesine destek olabilmek amacıyla Astsubay Meslek Yüksekokulu sınavına girdi. Sınavı başarıyla kazanan Çevik, çocukluk yıllarından itibaren taşıdığı sorumluluk duygusunu askerlik mesleğine yöneltti.

Hukuk eğitiminden askerî okula geçti

Esma Çevik, askerî okuldaki eğitimini 2011 yılında tamamlayarak astsubay üniformasını giydi. İlk görev yıllarında Jandarma Trafik birimlerinde çalıştı ve farklı bölgelerde mesleki deneyim kazandı.

Annesi Nebahat Gözüaydın, askerlik mesleğine adım atan kızını Trakya geleneklerine uygun bir asker uğurlamasıyla ilk görev yerine gönderdi. Mahallede düzenlenen törende Çevik’in omuzlarına ay yıldızlı örtü serildi, eline kına yakıldı ve ailesinden helallik alındı.

Geleneksel olarak askere giden erkekler için düzenlenen bu tören, ailesinin “evimizin direği” olarak gördüğü Esma Çevik için gerçekleştirildi. Bu uğurlama, onun ailesiyle kurduğu bağın ve üstlendiği sorumluluğun sembollerinden biri oldu.

Çevik, mesleğini yalnızca düzenli bir görev olarak görmedi. Kendini farklı alanlarda geliştirmek ve daha zor görevlerde sorumluluk almak için gönüllü eğitimlere katıldı.

Komando ve bomba imha uzmanı oldu

İlk görevlerinin ardından komando sınıf kursuna gönüllü olarak başvuran Çevik, zorlu eğitim sürecini erkek meslektaşlarıyla birlikte tamamladı. Eğitim sonunda komando brövesi almaya hak kazandı.

Çevik, daha sonra patlayıcı madde imha eğitimine de gönüllü katıldı. Bu eğitimin ardından Jandarma teşkilatının az sayıdaki kadın patlayıcı imha uzmanlarından biri olarak görev yapmaya başladı.

Patlayıcı Madde İmha Timi bünyesinde görev yapan Çevik, el yapımı patlayıcıların tespit edilmesi, etkisiz hâle getirilmesi ve güvenli biçimde imha edilmesi alanlarında uzmanlaştı. Bu görev, yüksek teknik bilgi, soğukkanlılık ve büyük dikkat gerektiriyordu.

Şırnak’a atanan Çevik, Patlayıcı Madde İmha Timi Komutanı olarak görev üstlendi. Yaklaşık iki yıl boyunca bölgede yürütülen güvenlik operasyonlarında tespit edilen patlayıcılara müdahale etti.

Jandarma Genel Komutanlığı, şehadetinden yaklaşık üç hafta önce Çevik’in patlayıcı imha ettiği görüntüleri “Barut kokusu, parfüm kokusu” başlığıyla paylaşmıştı. Görüntülerde görevini tamamlayan Çevik’in kaskını çıkardıktan sonra başparmağını kaldırarak işaret verdiği görülüyordu.

İdil’deki son görevi

İdil İlçe Jandarma Komutanlığı ekipleri, 9 Aralık 2019’da ilçeye bağlı Sarıköy sınırları içerisindeki Pisikayası Tepesi mevkisinde PKK mensupları tarafından tuzaklanan bir el yapımı patlayıcı tespit etti.

Bölge güvenlik çemberine alındı ve patlayıcının etkisiz hâle getirilmesi için uzman ekip görevlendirildi. PAMİT Komutanı Jandarma Astsubay Üstçavuş Esma Çevik de müdahale ekibinde yer aldı.

Uzman ekiplerin patlayıcıya müdahalesi sırasında meydana gelen patlamada Esma Çevik ile Jandarma Uzman Çavuş Kemal Sayar şehit oldu. Olayda yedi güvenlik görevlisi de yaralandı.

Çevik, görevinin en tehlikeli aşamalarından birinde, başkalarının zarar görmesini engellemek amacıyla patlayıcıya müdahale ederken hayatını kaybetti. Şehadet haberi, Şırnak’taki silah arkadaşlarının yanı sıra İstanbul’un Bayrampaşa ilçesinde yaşayan ailesine ulaştırıldı.

Annesi Nebahat Gözüaydın’ın yaşadığı evin bulunduğu sokak Türk bayraklarıyla donatılırken, aile yakınları ve vatandaşlar taziye için eve geldi.

Kız kardeşleri üniformasıyla selamladı

Esma Çevik için 10 Aralık 2019’da İstanbul Bakırköy’deki Ataköy 5. Kısım Ömer Duruk Camisi’nde cenaze töreni düzenlendi. Törene ailesi, devlet yetkilileri, Jandarma personeli ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Şehidin annesi Nebahat Gözüaydın, babası Hüseyin Akgül ve kız kardeşleri Elif ile Esra taziyeleri kabul etti. Kız kardeşleri, ablalarının askerî kıyafetlerini giyerek Türk bayrağına sarılı tabutunun başında asker selamı verdi.

Ailesinin anlatımına göre Esma Çevik, görevinin taşıdığı risklerin farkındaydı. Kız kardeşlerinden dik durmalarını ve gerektiğinde üniformasını giymelerini istemişti. Cenaze törenindeki asker selamı, kardeşlerinin onun bu isteğini yerine getirdiği anlamlı anlardan biri oldu.

İkindi vakti kılınan cenaze namazının ardından Çevik’in naaşı, askerî bando ve vatandaşların eşliğinde Edirnekapı Şehitliği’ne götürüldü. Şehit Astsubay Üstçavuş Esma Çevik burada dualarla toprağa verildi.

Adı Gabar’daki petrol sahasına verildi

Esma Çevik’in adı, şehit olduğu Şırnak’ta önemli bir enerji projesinde yaşatıldı. TPAO tarafından bölgede açılan ve petrol keşfi yapılan ilk kuyulardan birine “Şehit Esma Çevik-1” adı verildi.

Gabar Dağı çevresinde geliştirilen petrol sahalarından biri de Şehit Esma Çevik Sahası olarak adlandırıldı. Buradaki arama ve üretim faaliyetleri, ilerleyen yıllarda Türkiye’nin en önemli kara petrol çalışmalarından birine dönüştü.

Çevik’in annesi Nebahat ve kız kardeşi Esra, Ocak 2023’te Şırnak’a giderek şehidin adını taşıyan petrol kuyularını ziyaret etti. Aile, sahada Esma Çevik adına oluşturulan anıt alanını gördü ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Anne Nebahat Çevik, kızının görev yaptığı bölgede çok sevildiğini, izin dönemlerinde Şırnak halkını ve meslektaşlarını anlattığını belirtti. İsminin petrol kuyularında yaşatılmasının kendileri için hem hüzün hem de gurur kaynağı olduğunu ifade etti.

Şehit Esma Çevik-1 kuyusu ve onun adını taşıyan saha, sonraki yıllarda devlet yetkilileri ile farklı siyasi partilerden milletvekillerinin ziyaret ettiği yerlerden biri hâline geldi.

Çocukluğunun geçtiği mahallede hatırası yaşıyor

Esma Çevik’in adı, çocukluğunu geçirdiği Bayrampaşa’nın Altıntepsi Mahallesi’ndeki bir parka da verildi. Şehit Esma Çevik Parkı; yeşil alanı, spor sahası, yürüyüş bölümleri ve çocuklara ayrılan alanlarıyla mahalle sakinlerine hizmet vermeye başladı.

Parkın bulunduğu bölge, Esma Çevik’in çocukluk yıllarının geçtiği mahalle olması nedeniyle ayrı bir anlam taşıyor. Park, aynı zamanda afet ve acil durumlarda kullanılacak toplanma alanları arasında bulunuyor.

Bayrampaşa Belediyesi tarafından yenilenen parkta 2026 yılında çocuklara yönelik Şehit Esma Çevik Mahalle Turnuvası düzenlendi. Dokuz ile 15 yaş arasındaki çocukların katıldığı organizasyonla parkın spor alanı yeniden mahalle yaşamına kazandırıldı.

Bayrampaşa’daki bir konferans salonuna da Esma Çevik’in adı verildi. Böylece onun hatırası hem eğitim ve spor faaliyetlerinde hem de çocukluğunu geçirdiği mahallede yaşamayı sürdürdü.

Hukuk fakültesinden askerî okula, jandarma trafik görevinden komando eğitimine ve patlayıcı imha uzmanlığına uzanan yaşamı, Esma Çevik’i Türk Jandarma teşkilatının unutulmayan isimlerinden biri yaptı.

Şehit Astsubay Üstçavuş Esma Çevik; ailesine bağlılığı, gönüllü olarak üstlendiği zorlu görevler ve başkalarının hayatını korumak için gösterdiği cesaretle hatırlanıyor.

BiziUnutma.com