Özkan Uğur kimdir? MFÖ’nün efsane müzisyeni ve oyuncusunun hayatı

Ahmet Taş | Bizi Unutma

İSTANBUL, TÜRKİYE — Türk pop ve rock müziğinin simge topluluklarından MFÖ’nün “Ö”sü, bas gitaristi ve kendine özgü vokallerinin sahibi Özkan Uğur, müziğin yanı sıra sinema ve televizyonda da geniş kitlelerin hafızasında yer ederek 8 Temmuz 2023’te 69 yaşında hayatını kaybetti.

17 Ekim 1953’te İstanbul’da doğan Uğur, 1970’te profesyonel müzik yaşamına başladı; Mazhar Alanson ve Fuat Güner’le kurduğu uzun soluklu birliktelik ise 1984’te yayımlanan Ele Güne Karşı Yapayalnız albümüyle MFÖ’yü Türkiye’nin en tanınmış gruplarından biri haline getirdi. Uğur ilerleyen yıllarda Eşkıya, G.O.R.A., A.R.O.G., Yahşi Batı ve Cennet Mahallesi gibi yapımlarla oyunculukta da ayrı bir kariyer oluşturdu.

Mandolinle başlayan müzik yolculuğu

Özkan Uğur, Osman Hurşit Bey ile Nahide Hanım’ın beşinci çocuğu olarak 17 Ekim 1953’te İstanbul’da dünyaya geldi.

Müzikle ilk bağı henüz ilkokul yıllarında eline aldığı mandolinle kuruldu. Fenerbahçe Lisesi’nde öğrenim gördüğü yıllarda arkadaşlarıyla Atomikler adlı amatör bir grup kurarak dönemin popüler parçalarını seslendirdi.

Profesyonel müzik yaşamına 1970’te Şerif Yüzbaşıoğlu Orkestrası ile adım attı. Bir yıl sonra Mazhar Alanson ve Fuat Güner’le yolları kesişti ve Kaygısızlar’da bas gitar çalmaya başladı.

1970’ler boyunca yalnız tek bir müzik çevresinde kalmadı. Anadolu rock’ın önemli toplulukları ve sanatçılarıyla çalıştı; Kurtalan Ekspres ve Ter gruplarında yer aldı. Erkin Koray’la 1972’de yayımlanan Hor Görme Garibi / Züleyha 45’liğinde de çalıştı.

Bu yıllar, Uğur’un bas gitaristliğinin yanında vokalist ve besteci kimliğinin de şekillenmeye başladığı dönem oldu.

Mazhar, Fuat ve Özkan’ın MFÖ’ye uzanan birlikteliği

Özkan Uğur’un sanat yaşamının en belirleyici birlikteliği kuşkusuz Mazhar Alanson ve Fuat Güner ile kurduğu ortaklıktı.

Üç müzisyen farklı gruplarda ve projelerde yıllarca birlikte çalıştı. Uğur, 1975’te Alanson ve Güner’le İpucu Beşlisi kadrosunda yer aldı. 1980’lerin başında üçlü çeşitli sanatçıların arkasında müzik yaptı ve kendi projelerini hayata geçirmek için çalışmalarını sürdürdü.

Dönüm noktası 1984’tü.

Üçlü, isimlerinin baş harflerinden oluşan MFÖ adıyla ilk albümleri Ele Güne Karşı Yapayalnızı yayımladı. Albümün yakaladığı ilgi, Mazhar-Fuat-Özkan birlikteliğini Türk pop müziğinin en uzun ömürlü ve tanınmış gruplarından birine dönüştürdü.

Mazhar Alanson, Uğur’un ölümünden sonra verdiği bir röportajda bu uzun arkadaşlığı anlatırken onların en büyük şansının “üç doğru adamın birbirini bulması” olduğunu söyledi. Üçlünün dostluğu ve müzikal ortaklığı yaklaşık yarım yüzyıl sürdü.

MFÖ ile iki kez Eurovision sahnesine çıktı

MFÖ, yalnız Türkiye’de değil Eurovision Şarkı Yarışması sayesinde uluslararası sahnede de Türkiye’yi temsil etti.

Grup 1985’te “Diday Diday Day”, 1988’de ise “Sufi” şarkısıyla Eurovision’a katıldı. Özkan Uğur bu performanslarda bas gitarının yanı sıra grubun vokal düzeninin temel parçalarından biriydi.

Uğur’un müzikal karakterini ayırt eden unsurlardan biri de geniş ses kullanımıydı. MFÖ’de tenor tınılı geri vokalleri, zaman zaman kelimeler yerine seslerle yaptığı ritmik vokaller ve sahnedeki enerjik tavrıyla grubun ses kimliğine önemli katkıda bulundu.

Ele Güne Karşı, Peki Peki Anladık, Ali Desidero, Güllerin İçinden ve O Neydi O gibi çok sayıda MFÖ eseri grubun repertuvarının kalıcı parçaları arasına girdi.

Uğur ayrıca başka sanatçılar için beste ve söz çalışmaları yaptı. Ayşegül Aldinç’in bazı parçalarının bestelerinde, Sertab Erener ve Yavuz Çetin’in çalışmalarında ise söz yazarı olarak imzası bulundu. MFÖ üyeleri arasında solo albüm yayımlamayan tek isimdi; buna karşın Maksat Muhabbet Olsun, Olduramadım ve 2016’da yayımladığı Aynada gibi bireysel çalışmaları oldu.

Müzikten oyunculuğa uzanan ikinci kariyer

Özkan Uğur’un geniş kitleler tarafından sevilmesinde yalnız müzisyenliği değil, oyunculuğu da önemli rol oynadı.

1980-1983 arasında Fuat Güner’le birlikte Ferhan Şensoy’un Şahları da Vururlar ve Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı oyunlarında müzisyen ve oyuncu olarak yer aldı. 1988 yapımı Arkadaşım Şeytan ise beyaz perdedeki önemli ilk çalışmalarından biri oldu.

Sonraki yıllarda kamera önündeki doğallığı ve komedi yeteneğiyle farklı kuşaklardan seyircilerin tanıdığı bir oyuncuya dönüştü.

Yavuz Turgul’un 1996 yapımı Eşkıya filminde rol aldı. Ardından Komser Şekspir, G.O.R.A., A.R.O.G., Yahşi Batı ve Pek Yakında gibi sinema filmlerinde seyirci karşısına çıktı.

Televizyonda ise İkinci Bahar, Yeter Anne, İstanbul Şahidimdir, Cennet Mahallesi ve Türk Malı gibi yapımlarda rol aldı.

Müzikteki sıra dışı vokal kullanımı gibi oyunculukta da beden dili, mimikleri ve kendine özgü konuşma biçimi Uğur’un ayırt edici özellikleri haline geldi.

Kanserle yıllarca mücadele etti

Özkan Uğur’a 2013 yılında lenf kanseri teşhisi konuldu. Tedavinin ardından hastalığı atlattı ve çalışmalarına devam etti.

Ancak 2020’de yeniden kanser tedavisi görmeye başladı. Anadolu Ajansının aktardığı bilgilere göre yaşamının son döneminde yaklaşık bir buçuk ay yoğun bakımda takip edildi; akciğerlerinde ortaya çıkan farklı sağlık sorunları nedeniyle tedaviye yanıt veremedi.

Özkan Uğur, 8 Temmuz 2023’te İstanbul’da 69 yaşında hayatını kaybetti. Ölüm haberini dönemin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca duyurdu.

Uğur, Devlet Opera ve Balesi sanatçısı Aysun Aslan ile evliydi. Çiftin Alişan adlı bir oğlu bulunuyordu.

AKM’den Karacaahmet’e binlerce kişinin vedası

Özkan Uğur için 11 Temmuz 2023’te İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde anma töreni düzenlendi.

Törene ailesinin yanı sıra sanat ve kültür dünyasından çok sayıda isim katıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Uğur’u hem müziğin hem de sinema ve televizyon dünyasının önemli isimlerinden biri olarak andı.

AKM’deki törenin ardından Uğur’un cenazesi Taksim Camii’ne götürüldü. Öğle namazının ardından kılınan cenaze namazından sonra Karacaahmet Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Sanatçının vedasında Mazhar Alanson ve Fuat Güner başta olmak üzere yıllarca birlikte çalıştığı dostları ile farklı kuşaklardan müzisyen ve oyuncular bir araya geldi.

Özkan Uğur’un ardından kalan miras

Özkan Uğur’un sanat yaşamını yalnız “MFÖ’nün bas gitaristi” olarak tanımlamak, bıraktığı mirasın önemli bir bölümünü eksik bırakıyor.

O; Anadolu rock’ın geliştiği 1970’lerde farklı müzisyenlerle çalışan bir bas gitarist, 1980’lerde Türk pop müziğinin en önemli gruplarından birinin kurucu unsurlarından biri, Eurovision sahnesine iki kez çıkan bir vokalist ve ilerleyen yıllarda sinema ile televizyonda kendi oyunculuk dilini oluşturan bir sanatçıydı.

Müzikle oyunculuk arasında seçim yapması sorulduğunda ise kendisini en iyi ifade ettiği alanın müzik olduğunu söylemişti.

MFÖ’nün üç sesli yapısında onun sesi, sahnede mimikleri ve bas gitarı; sinemada ise çoğu zaman küçük bir rolle dahi karaktere kattığı farklı enerji, Özkan Uğur’u kolayca tanınan bir sanatçıya dönüştürdü.

17 Ekim 1953 – 8 Temmuz 2023.

Özkan Uğur, yarım asrı aşan sanat yolculuğunun ardından geride MFÖ şarkılarını, filmlerini, televizyon karakterlerini ve birkaç kuşağın ortak hafızasına yerleşen kendine özgü neşesini bıraktı.

BiziUnutma.com